Een reisje naar São Paulo, zo’n 500km van Rio. Tegenover de 20 miljoen Paulistas (inwoners van São Paulo) lijkt Rio met zijn 11 miljoen Cariocas (inwoners van Rio) een provinciestadje. São Paulo is in de eerste plaats een business-stad. Met zijn kern van torenhoge kantoorgebouwen is het het kloppend economisch hart van Brazilië. Geen wonder dat er wordt gefluisterd dat in São Paulo de Samba ligt begraven. In het oor gefluisterd door een Carioca natuurlijk, Vinicius Moraes, want of hij het wilt of niet, São Paulo heeft een rijk cultureel leven. Anders dan in Rio de Janeiro misschien, wat meer gestructureerd, misschien zelfs bijna Europees. Naast de Samba en Forró waar Cariocas zo fier op zijn, is er een uitgebreide alternatieve scène, rock, punk, electro, noem maar op. Theaters, musea, openbare klassieke concerten,… een Paulista heeft het binnen handbereik. Een voorrecht dat in Rio wat verloren gaat in de chaos van de stad.
Niet alleen het publieke leven is er gestructureerder, ook de indeling van de stad lijkt zich te ontplooien volgens een vast schema. São Paulo heeft twee centra: het oude stadsgedeelte met handelaars en de Avenida Paulista met zijn kantoorgebouwen. Daar rond de woonwijken, waar het vaak vreemd rustig wandelen is voor een grootstad. Dat alles wordt tenslotte omringd door een dikke riem Favelas. Anders dan in Rio waar dit alles steeds door elkaar loopt. Vreemd toch, dat een indeling van een stad die stad een eigen karakter geeft. Of is het omgekeerd? Bepaald de sfeer van een stad mee hoe deze zich gaat ontplooien? Voer voor antropologen en stedenbouwkundigen, lijkt me… Ik kan me beter bezighouden met waar ik ‘goed‘ in ben: Circus.
Ik ben hier namelijk in São Paulo om een ander sociaal circusproject te bezoeken. ICCSP, een vreemde naam voor een circusproject, niet? Buiten een dagelijks uurtje circus krijgen de kinderen ook andere dingen aangeboden: capoeira, computerles, dans, plastische kunsten,voetbal, koken… Zelfs een cursus ‘hoe vindt ik gemakkelijker werk’ staat op het programma van de oudsten. In tegenstelling tot Crescer e Viver waar circus de hoofdrol speelt en het sociale pedagogische werk soms op de tweede plaats belandt, is dit een degelijk sociaal-pedagogisch uitgebouwd project, waar circus een deel(tje) van uitmaakt. Deze organisatie is actief in 12 delen van de stad en heeft 4 circustenten, een vast administratief centrum en elk deel heeft een vast coördinatoren team. Je merkt het, zelf het sociaal werk van de ngo’s in São Paulo lijkt meer gestructureerd. Of dat is toch mijn eerste indruk…
Maar na enkele dagen “structuur” in São Paulo krijg ik toch heimwee naar de stad van de Samba en mijn dagelijkse dosis onvoorziene omstandigheden. Er wordt gefluisterd dat de chaos het begin is van het bestaan. In het oor gefluisterd door een belgje deze keer. Ik geef toe, het zal wel in de aard van het beestje liggen…
