Circus Favela: Crescer e Viver in Antwerpen

April 27th, 2010

Antwerpen, 11 mei


img_5341
Een denk- en doedag rond circus in de ‘achterbuurten’

No-go zones, gangs, zero-tolerantie … Steden als Brussel of Antwerpen hebben buurten met heel wat sociale, culturele en economische problemen. Of de vergelijking opgaat met de broeierige favela’s van Rio de Janeiro is een andere zaak natuurlijk. Maar in elk geval hebben Vlaanderen en Brazilië wel iets gemeen: het wapen CIRCUS!

Sociaal circus
Een aantal circusateliers in Vlaamse steden nemen hun intrek in deze moeilijke wijken, precies om er samen met andere organisatiepartners circusprojecten op te zetten met de kinderen en jongeren uit de buurt. Dat valt tegenwoordig onder de noemer ‘Sociaal circus’, een term die ontstond in de Braziliaanse sloppenwijken, toen een paar enthousiastelingen enkele decennia geleden voor het eerst het middel circus inzetten om kinderen en jongeren meer kansen te geven. Dit zette zelfs Cirque du Soleil aan om sociale projecten te doen (Cirque del Mundo) en zo is de bal wereldwijd gaan rollen.

Vorig jaar zond het Circuscentrum Anne Loeckx uit naar Rio om er een jaar lang met Créscer e Vivermee te draaien, een organisatie die een internationale reputatie opgebouwd heeft als het op sociaal circus aankomt. Nu komt een delegatie van Créscer e Viver op bezoek in Vlaanderen. Dit geeft ons de unieke kans om uit te wisselen over sociale circusactiviteiten.

Voor denkers en doeners
Op het programma staan presentaties van langdurige projecten in Antwerpen, Brussel, Gent, Leuven, Amsterdam … en Rio de Janeiro. In de namiddag zijn er themarondes over aspecten als doelgroepbenadering, objectieven, vorming en andere voorwaarden, type van activiteiten, partnerschappen, etc …

Er zijn niet alleen presentaties en tafelgesprekken, je kan in de namiddag ook op de circusmat zelf met de Brazilianen methodieken uitwisselen, via een pedagogische workshop acro circus. Op het einde van de dag sluiten we af met een sterke Braziliaanse showcase.

Een unieke kans dus voor iedereen die betrokken is of wil zijn met sociaal circus: beoefenaars, docenten, studenten, organisatoren of buurtwerkers en organisaties die de kracht van circus als middel willen inzetten.

Praktisch
Datum: dinsdag 11 mei (van 9.30u tot 17.00u)
Plaats: Joossensgang 14, 2060 Antwerpen (bij circuscollectief Ell Circo d’ell Fuego)
Organisatie: Vlaams Centrum voor Circuskunsten vzw (Circuscentrum)
Info & inschrijven: deelname is gratis, maar graag voorinschrijven via peter@circuscentrum.be of telefonisch via 09/233 85 89 (het aantal deelnemers is beperkt).

Op een onbewoond eiland…

April 8th, 2010

En dan was er vakantie

en

18872_310041972991_543422991_3593685_2341334_n

RUST

Bye Bye Baby

April 8th, 2010

Afscheid van Crescer e Viver

Een jaar is zo voorbij, werd gezegd. En alhoewel het me toen een eeuwigheid had geleken, is het vandaag mijn laatste dag.

Met een klein hartje boordevol stevige herinneringen stap ik, samen met Gab, de circustent uit. Vreemd hoe het verleden het heden soms inhaalt. Dat het mijn Woesh-maatje  is die me hier in Rio mijn hand vasthoudt en me met zachte dwang dwingt het hek achter me dicht te doen, mijn Braziliaans avontuur af te sluiten.

Het leven bestaat uit kringetjes…

Dag Crescer e Viver! Dat het je in de toekomst goed mag gaan… Met je projecten en je energie. Met je idealen en artistieke resultaten. Met de gasten vol dynamiek en de staf vol moed om er elke dag weer voor te gaan. Ik zal je missen…  Net zoals ik mijn “Vlaams Circus-Thuisje”  Woesh mistte toen ik daar de deur uit stapte.

En wie weet, komt iemand van jullie mij daar wel terug halen als het tijd is om terug te keren naar Brazilië…

Om de cirkel weer rond te maken bijvoorbeeld.

Het ga je goed!


dscf65531


SHAKE THAT

March 29th, 2010

Shake it Shake it SHAKE THAT!

Een maand na onze laatste voorstelling Baião en na een weekje deugddoende kerstvakantierust, staat onze circustent weer op stelten…

Deze keer niet door Brazilianen… Want wat werd er overgevlogen vanuit het verre Belgenland? De volledige SHAKETHAT-CREW Sander, Gab, Joris, Hans en Nino,  aangevuld door de bevallige kookdames Sophie en Elga. Hun opdracht: Een maand workshops en optredens geven voor Crescer e Viver. Hun doel: alles geven en bovenal genieten!

photo_shakethat_1_-_copyright_johannes_vandevoorde

De eerste week wordt alles klaar gestoomd. De show moet aangepast worden aan het Braziliaans publiek en de bar wordt volledig nagebouwd. Nachtelijk ge-shake en getimmer volgen. Onmisbare attributen (zoals bommetjes en harpoenen …?… ) bevinden zich tussen de kostuums en de zonnecreme in de bagage van de artiesten. Maar niet alles kon meegesmokkeld worden. Een odyssee naar de juiste flessen om te smijten, de perfecte glazen om te stapelen, ijsklontjes om mee te gooien begint. Joris, verantwoordelijke attributen, wijdt zich vol overgave aan het zoeken van ananas in blik, iets wat in Brazilië volledig onbekend is, terwijl de anderen de laatste vijzen in de bar draaien.

En dan kan de show beginnen!

Trots vertelt Junior, de coördinator over wat te wachten staat: verschillende shows verspreid in Rio: van theatershows tot optredens in favelas en bejaardetehuizen, een heel aantal voorstellingen in onze circustent en een resum workshops. Boordevol programma dus, maar benieuwd hoe alles in zijn plooi gaat vallen. En inderdaad, het programma is redelijk “braziliaans” en na de eerste dagen realiteitstest, blijven er 5 shows in Rio, 3 shows in de circustent en 3 workshops… overeind. Leuk druk, maar er niet over… perfect!

www.shakethat.be

Een Briefje uit België

December 10th, 2009

En wat viel er gisteren in de bus van onze circustent?
Een briefje uit België. Of eerder gezegd een BRIEF, want het geval op zich telde wel 6 bladzijdes.
Er stond onder andere een uitgebreid verslag in van “Artboem” en “Theater op de Markt”, begin november. Leuk om zo op de hoogte gehouden te worden van wat er daar bij jullie allemaal gebeurd.
Ik mis blijkbaar een heleboel leuke dingen, maar op deze manier ben ik er toch telkens een beetje bij!
Dankje wel, Isabel!

Baião: Circusvoorstelling ter ere van de Braziliaanse muziek

October 20th, 2009

Terwijl Rio de eerste maatregelen treft voor de olympische spelen van 2016: de favela’s ommuren, straatartiesten hun plekje op het plein verbieden en zo veel mogelijk armen van de straten bannen, veroveren de jongeren van Crescer e Viver het podium. Terwijl de politie en de verschillende drugsbendes dagelijks menselijke drama’s opvoeren, betoveren de jongeren van Crescer e Viver hun publiek. Het geweld en sociale onrecht in Rio is voor deze jonge artiesten uit de favelas zeer voelbaar. Crescer e Viver is een rustoord te midden van een harde realiteit. Maar soms bereikt zo een menselijk drama de “deuren” van onze circustent. Het verlies van een collega laat iedereen perplex. Maar veel tijd om stil te staan is er niet. Verbazingwekkend, de weerbaarheid van onze gasten. De laatste tranen zijn nog maar net opgedroogd of ze staan al te stralen op de planken tijdens de premiere van onze nieuwe circusvoorstelling. Baião is een homenage aan Luiz Gonzaga. Een muzikant die een mijlpaal betekende voor de Braziliaanse muziek. Deze rijke ontmoeting tussen circus en muziek is het resultaat van maandenlang hard trainen en repeteren. Hoe vaak het leven hier dan ook voor hen “verliezen” betekent, het warme applaus van het publiek, hebben ze alleszins terecht gewonnen. De premiere wordt opgedragen aan Caio, onze acrobatieleerkracht, die enkele dagen ervoor zijn laatste salto sprong… naar de sterren.

Baião: Homagem do Circo a Luiz Gonzaga

Eenwieleren in Rio

October 3rd, 2009

Het is ons gelukt!! Joepie!!!

Na veel gelobby, gezeur en gezaag… heeft Crescer e Viver wat eenwielers op de kop kunnen tikken. Eenwielers die rijden bovendien (want dit was niet zo evident, de meeste die we kregen, waren verroeste wrakken).

Dus nu wordt er volop gevallen en weer opgestaan, zoals het alle beginnende eenwieleraars beoogt. Oefenen en oefenen. De eerste meters op één wiel zijn inmiddels al afgelegd.

En wie weet…

Over een paar jaar veroveren we de jaarlijkse eenwielerconventie van het Circuscentrum met een megabende braziliaanse fietsertjes!

foto’s van Angelika Berndt

São Paulo, grootstad

July 21st, 2009

Een reisje naar São Paulo, zo’n 500km van Rio. Tegenover de 20 miljoen Paulistas (inwoners van São Paulo) lijkt Rio met zijn 11 miljoen Cariocas (inwoners van Rio) een provinciestadje. São Paulo is in de eerste plaats een business-stad. Met zijn kern van torenhoge kantoorgebouwen is het het kloppend economisch hart van Brazilië. Geen wonder dat er wordt gefluisterd dat in São Paulo de Samba ligt begraven. In het oor gefluisterd door een Carioca natuurlijk, Vinicius Moraes, want of hij het wilt of niet, São Paulo heeft een rijk cultureel leven. Anders dan in Rio de Janeiro misschien, wat meer gestructureerd, misschien zelfs bijna Europees. Naast de Samba en Forró waar Cariocas zo fier op zijn, is er een uitgebreide alternatieve scène, rock, punk, electro, noem maar op. Theaters, musea, openbare klassieke concerten,… een Paulista heeft het binnen handbereik. Een voorrecht dat in Rio wat verloren gaat in de chaos van de stad.

Niet alleen het publieke leven is er gestructureerder, ook de indeling van de stad lijkt zich te ontplooien volgens een vast schema. São Paulo heeft twee centra: het oude stadsgedeelte met handelaars en de Avenida Paulista met zijn kantoorgebouwen. Daar rond de woonwijken, waar het vaak vreemd rustig wandelen is voor een grootstad. Dat alles wordt tenslotte omringd door een dikke riem Favelas. Anders dan in Rio waar dit alles steeds door elkaar loopt. Vreemd toch, dat een indeling van een stad die stad een eigen karakter geeft. Of is het omgekeerd? Bepaald de sfeer van een stad mee hoe deze zich gaat ontplooien? Voer voor antropologen en stedenbouwkundigen, lijkt me… Ik kan me beter bezighouden met waar ik ‘goed‘ in ben: Circus.

Ik ben hier namelijk in São Paulo om een ander sociaal circusproject te bezoeken.   ICCSP, een vreemde naam voor een circusproject, niet?  Buiten een dagelijks uurtje circus krijgen de kinderen ook andere dingen aangeboden: capoeira, computerles, dans, plastische kunsten,voetbal, koken… Zelfs een cursus ‘hoe vindt ik gemakkelijker werk’ staat op het programma van de oudsten. In tegenstelling tot Crescer e Viver waar circus de hoofdrol speelt en het sociale pedagogische werk soms op de tweede plaats belandt, is dit een degelijk sociaal-pedagogisch uitgebouwd project, waar circus een deel(tje) van uitmaakt. Deze organisatie is actief in 12 delen van de stad en heeft 4 circustenten, een vast administratief centrum en elk deel heeft een vast coördinatoren team. Je merkt het, zelf het sociaal werk van de ngo’s in São Paulo lijkt meer gestructureerd. Of dat is toch mijn eerste indruk… 

Maar na enkele dagen “structuur” in São Paulo krijg ik toch heimwee naar de stad van de Samba en mijn dagelijkse dosis onvoorziene omstandigheden. Er wordt gefluisterd dat de chaos het begin is van het bestaan. In het oor gefluisterd door een belgje deze keer. Ik geef toe, het zal wel in de aard van het beestje liggen…

” Sobre um Picadeiro”

June 17th, 2009

 

Dames en Heren, appelen en peren, boeren en boerinnen… het circus van Crescer e Viver gaat beginnen!

Klik op deze link:

SOBRE UM PICADEIRO

Met in de hoofdrollen onze eigenste coördinator Vinicius en circusartiest topklasse Albertinho. Gefilmd in onze zeer begeerde eigenste circustent. Om van te smullen!

Bezoek

June 1st, 2009

Jawel, hoog bezoek in Crescer e Viver. Brigitte, de directrice van de artistieke opleiding van Cirque du Soleil herself, heeft ons vereert met een bezoekje. De verwachtingen hoog gespannen, iedereen zijn beste pak aan, de tent van binnen en vanbuiten opgekuisd, maar de dame in kwestie bleek de sympathie zelve te zijn.

Na 15jaar hard werken voor het grooste circus ter wereld heeft Brigitte vier maanden loopbaanonderbreking genomen om, jawel, de arme brazilianen uit het noordoosten wat te helpen. Vol goede bedoelingen en met het hart op de juiste plaats slooft ze zich dag en nacht uit om een sociaal circusproject op een verlaten plek in Brazilië nieuw leven in te blazen… en het lijkt haar ook nog te lukken! Brigitte heeft mijn nieuwsgierigheid gewekt. Zeker een plek en een project voor mij om nog te bezoeken!

Bij ons was haar doel -en dat van de hele pedagogische ploeg van Crescer e Viver- om de jongeren die in de productiegroep zitten wat meer te stimuleren om de trainingen en de optredens wat serieuser aan te pakken. (herkenbaar in het werk met pubers, niet?) Om te slagen in de artistieke opleiding van Cirque du Soleil is het niet voldoende een driedubbele salto mortal te kunnen, als je een uil bent op het podium of een varken ’s nachts na de trainingen geraak je er niet door. De Circustechniek weegt evenveel door als de artisticiteit van een persoon of als de professionaliteit. Een circusartiest moet slagen op alledrie deze peilers. Een wijze en zeer welgekomen les, vind ik. 

Alle jongeren die hier trainen kijken enorm op naar Cirque du Soleil en hoewel ik niet helemaal akkoord ben met de huidige politiek van dit ‘bedrijf’, het is altijd leuk om zo een boeiend persoon te mogen ontmoeten. Ik denk wel dat haar boodschap wat langer zal blijven hangen bij onze gasten. 

Veel succes met je circusproject hier in Brazil, Brigitte!